Een thema dat centraal staat op elke CEO agenda is Digitale Transformatie. Digitale Transformatie raakt het voortbestaan van vrijwel elke organisatie en is daardoor een thema waarvan het eigenaarschap ligt bij de CEO van de organisatie.  In vervolg op de artikelen Digitale Transformatie voor de CEO: top-5 valkuilen en Besteedt de CEO voldoende tijd aan digitale business? wordt de tweede valkuil voor de CEO voor Digitale Transformatie nader toegelicht: het te veel leunen op de ICT-afdeling om Digitale Transformatie door te voeren.

_________________________________________________________________________________________________________________________

“Digital is the main reason just over half of the companies on the Fortune 500 have disappeared since the year 2000.” (Pierre Nanterme, CEO Accenture)

_________________________________________________________________________________________________________________________

De top 5-valkuilen:

  1. Er zelf te weinig tijd aan besteden
  2. Het thema beleggen bij de ICT-afdeling
  3. Onvoldoende keuzes maken
  4. Op één vervangend model aansturen
  5. Te veel in huis houden

 

Digitale Transformatie is niet exclusief een ICT-thema: iedereen weet toch dat dit een business thema is?

Uit een onderzoek gedaan onder 20 van de grootste Deense bedrijven (onderzoek door Microsoft/Qvartz, december 2016) blijkt dat het thema Digitale Transformatie door 18 van deze 20 bedrijven als een top-3 prioriteit wordt gezien. Opvallend is dat slechts 1 van deze 20 bedrijven aangeeft dat het thema is belegd bij de CTO. Alle 19 andere bedrijven beleggen dit thema bij de Corporate Strategy Director (6), Business Development Director (5), Commercial Director (4) of bij een separate functie “Digital Transformation Officer” of “Innovation Officer” (2).

Valkuil 2 lijkt dus een open deur, want (in elk geval in Denemarken) hoeft kennelijk maak een klein deel van de bedrijven ervan overtuigd te worden dat Digitale Transformatie vooral een strategisch business onderwerp is. Toch hoort deze valkuil thuis bij de top-5 valkuilen, want de ICT-afdeling speelt een hele cruciale factor, zowel in het mislukken als het slagen van Digitale Transformatie.

In dat kader drie kernvragen:

  1. Waar start het proces van Digitale Transformatie nu eigenlijk?
  2. Kan de ICT-afdeling omgaan met de enorme verschillen tussen ‘legacy’ technologie en moderne cloud & app based technologie?
  3. Moet een CEO de ICT-afdeling in stand houden?

 

Waar start Digitale Transformatie? Marketing!

Hoewel het lijkt alsof Digitale Transformatie start bij ‘Digital’ blijkt de praktijk anders. De grote doorbraken op het gebied van Digitale Transformatie zijn ingezet door marketeers; en dan het soort marketeers dat in staat is om wensen van nog niet bestaande klanten in te schatten. Steve Jobs was een marketeer van dat soort in optima forma, maar er zijn meer voorbeelden. Natuurlijk start bij technologie de potentie om te innoveren, maar de echte transformatie is gebaseerd op een oud (en daarmee voorspelbaar) mechanisme: economie. Economie in de meest brede vorm.

Welke daadwerkelijke economische voordelen creëert een nieuwe technologie potentieel? Dat is geen deductieve vraag, maar een associatieve vraag. Daar zijn marketeers goed in; marketeers zijn ook nu eenmaal beter in staat om economische voordelen om te zetten in effectieve marktproposities. Daar start dan ook het proces van Digitale Transformatie.

_________________________________________________________________________________________________________________________

‘Technology’ innoveert, maar ‘economics’ transformeert. Informatie Technology zorgt wel voor innovatie, maar de transformatie wordt bereikt via verbeterde en efficiëntere business modellen. Dit start bij (strategische) marketing.

_________________________________________________________________________________________________________________________

Welke economische voordelen drijven transformatie? Er zijn in feite 3 soorten economische voordelen:
1. Efficiency voordelen

2. Bezetting voordelen

3. Nieuwe markten

Digitale Business modellen brengen hele significante efficiency voordelen (met besparingen van tientallen procenten tot gevolg). Deze voordelen liggen voor het oprapen en kunnen vaak vanuit een relatief traditionele context ingezet worden.

Digitale Business modellen benutten capaciteit die voorheen onbenut bleef. Denk aan Airbnb die de onbenutte slaapkamers van woningeigenaren exploiteert. Er zijn talloze voorbeelden, zoals digitale sensoren die de extra capaciteit vaststellen in opslagtanks, leidingnetwerken of andere voorraadmogelijkheden exploreren. Op allerlei manieren wordt bestaande (industriële) capaciteit geoptimaliseerd via informatie technologie. Wist je dat de auto maar voor gemiddeld 4% bezet is? Dat is de drijver achter de zelfrijdende auto: 96% capaciteit potentieel!

Sommige digitale toepassingen creëren simpelweg nieuwe markten, zoals Facebook of Google die leadgeneratie modellen hebben kunnen introduceren die gewoonweg nog niet bestonden.

Al deze verbeteringen gaan vervolgens meestal gepaard met een veel hogere klantwaardering en veelal een positieve impact op duurzaamheid via het stimuleren van de deeleconomie.

Dit zijn dan ook de drivers achter de transformatie en die hebben op zich niets met de technologie zelf te maken: het gaat in de kern over Business Transformation, waarvan Digital Transformation maar een deel is. De CEO heeft daarom als eerste in elk geval een strategische marketingfunctie nodig in het proces van digitale transformatie. Die kan op vele manieren worden ingericht; belangrijk is dat vanuit de waardeperceptie van de (eind)klant wordt gedacht. Wat kan in het leven van de (eind)klant verbeterd worden? Daar zit de economische waarde die technologische innovatie transformeert tot business.

 

IT schizofrenie: Legacy & Cloud

De ICT-afdeling heeft uiteraard wel een belangrijke faciliterende rol en is de natuurlijke sparringpartner voor het management in het beoordelen welke technologie nieuwe business opportunity’s kan ondersteunen. De grootste uitdaging voor de ICT-afdeling is het omgaan met ‘legacy’ systemen en tegelijkertijd het actief (helpen) toepassen van op internet en mobile apps gebaseerde diensten. Voor ICT-managers is het zaak om deze verschillende ‘werelden’ ook daadwerkelijk te laten onderhouden door verschillende teams en op het niveau van het datamodel & -gebruik de verbinding te zoeken.

Het team dat de nieuwe toepassingen helpt beheren voldoet aan andere eisen. Zij dienen de business echt te begrijpen waar zij onderdeel van zijn, aangezien binnen de toepaste technologie (platform & apps) ook de economische realiteit uitgevoerd en bestuurd wordt. Terug in de tijd: sinds het invoeren van de leerplicht in 1901 kan (vrijwel) iedereen lezen en schrijven, maar dat was daarvoor monnikenwerk. Monniken waren de ICT-ers van voor de technische revoluties en iedereen mag zich er anno nu op verheugen om de basis skills van een ICT-er onder de knie te krijgen. Een leerplicht voor basis ICT-/programmeerkennis zou niet misstaan. Wees echter gerust, want Excel is onlangs benoemd als de meest geadopteerde programmeertaal ooit en daar kan toch iedereen mee werken.

Het grootste risico dat een organisatie loopt in het proces van Digitale Transformatie is dat de ICT-afdeling het tempo bepaalt. Als dat aan de hand is (stel jezelf even de vraag in hoeverre dat zo is), dan is dat reden om de alarmbel te luiden. Het tempo moet bepaald worden door het leerproces dat de organisatie doorloopt om aan de kant van de (eind)klant te begrijpen waar de (nieuwe) meerwaarde ligt. Dit is niet een proces van ‘denken’, maar een proces van proberen en itereren: (transformatie) executie dus. Het tempo van dat proces moet zo hoog mogelijk liggen.

 

Is de IT-afdeling in huis in de toekomst nog relevant?

Het antwoord is deels: “ja, heel erg”, en deels: “nee, zeker niet”. Veel van de (traditionele) taken van de ICT-afdeling kunnen heel goed buiten de deur gebracht worden. Dat was voorheen een kosten-batenvraagstelling. Tegenwoordig is dit steeds meer onderdeel van een positioneringsvraagstuk: behoren ICT-activiteiten tot mijn Business? In beginsel zou elk bedrijf alleen die ICT-activiteiten in huis moeten houden die direct gerelateerd zijn aan de unieke positie in de waardeketen naar de (eind)klant. Dit zal de CEO dan wel haarscherp in beeld moeten hebben. Al het andere zou gewoonweg niet langer een focus moeten zijn, net zoals het feit dat bedrijven geen eigen hotel hebben, geen eigen restaurant etc. als dat niet tot hun business behoort. De gedachte moet dus zijn: “nee, tenzij”, terwijl dat vaak nog andersom werkt.

Het onderdeel van de ICT-afdeling dat wel een directe relatie met de unieke positie in de waardeketen naar de (eind)klant heeft is dan ook het team dat intensief samen werkt met de (strategische) marketeers en in een vervolgfase de basis is van ‘digital operations’: het operationele bedrijf dat de toekomstige business runt. De ICT afdeling heeft hiermee de potentie de kern van het operationele bedrijf te worden en de goede IT-managers sturen mee die kant op. Dan zal de IT-afdeling transformeren in het kloppende hart van de uitvoerende (digitale) organisatie, die de business transformatie faciliteert.

_________________________________________________________________________________________________________________________

Digital transformation is the profound and accelerating transformation of business activities, processes, competencies and models to fully leverage the changes and opportunities of digital technologies and their impact across society in a strategic and prioritized way, with present and future shifts in mind.

_________________________________________________________________________________________________________________________

 

In gesprek over Digitale Transformatie?

Neem contact op met René Oldenbeuving, partner van Boer & Croon.

Tel.: 06 24 77 18 36

E-mail: r.oldenbeuving@boercroon.nl

 

René Oldenbeuving (1971)

Partner bij Boer & Croon | Search | Interim | Young Executives

  • Combineerde ondernemerschap en (interim) management gedurende zijn loopbaan.
  • Is vanaf 2010 betrokken geweest als CEO/ aandeelhouder van diverse ondernemingen in Software/ICT/Telecom sector, die een digitale transformatie ondergingen onder zijn leiderschap.
  • Hanteert al 20 jaar het motto: “Get out of your comfort zone!”